ΜΑΣ ΔΟΚΙΜΑΣΑΝ

Σας αρέσουν οι σοκολάτες; Τα πατατάκια; Φταίνε τα γονίδιά σας…

tromekala

Η τάση πολλών ανθρώπων να τρώνε πολλές σοκολάτες, πολύ αλάτι ή να προτιμούν κυρίως τα λαχανικά μπορεί να σχετίζεται με ορισμένες γενετικές μεταλλαγές, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.

Επιστήμονες από τη Βοστώνη μελέτησαν 818 εθελοντές, διαπιστώνοντας ότι οι διατροφικές προτιμήσεις σχετίζονται με αρκετά γονίδια, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται ένα που σχετίζεται με την παχυσαρκία και ορισμένα που σχετίζονται με τη ρύθμιση των ορμονών.

Οι ερευνητές δεν ξέρουν ακόμα την ακριβή σημασία των ευρημάτων τους, αλλά εκτιμούν ότι θα μπορούσαν να «εξουδετερωθούν» οι γονιδιακές προτιμήσεις, εάν φροντίζαμε να δοκιμάζουμε εναλλακτικούς τρόπους μαγειρέματος.

Όπως είπαν οι επιστήμονες στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Διατροφής για την Πειραματική Βιολογία (ASN2017EB), που πραγματοποιείται στο Σικάγο, προγενέστερες μελέτες είχαν δείξει ότι υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα σε ορισμένες γενετικές μεταλλαγές που αφορούν τους υποδοχείς της γεύσης και τις διατροφικές προτιμήσεις μας.

Στη νέα μελέτη, όμως, εξετάστηκαν γονίδια που σχετίζονται με συμπεριφορικά και ψυχολογικά χαρακτηριστικά (όπως η κατάθλιψη και ο εθισμός), για να εξακριβωθεί αν και αυτά επηρεάζουν τις διατροφικές συνήθειες.

Όπως είπε στο συνέδριο η επικεφαλής ερευνήτρια δρ Σίλβια Μπερκιάνο, από το Πανεπιστήμιο Tufts, στη μελέτη συμμετείχαν 818 εθελοντές, οι οποίοι έδωσαν δείγματα για να γίνει ανάλυση του γενετικού υλικού τους και συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια διατροφής.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι υπήρχαν συσχετίσεις ανάμεσα σε διάφορα γονίδια και τις διατροφικές προτιμήσεις.

Ορισμένες μεταλλαγές του «γονιδίου της παχυσαρκίας», του FTO, λ.χ., συσχετίσθηκαν με την μειωμένη κατανάλωση λαχανικών και φυτικών ινών.

Αντίστοιχα, οι μεταλλαγές ενός άλλου γονιδίου που λέγεται SLC6A2 και ρυθμίζει ορμόνες όπως η νορεπινεφρίνη (ελέγχει τις παρορμήσεις) συσχετίσθηκε με την κατανάλωση τροφίμων πλουσίων σε λίπη.

Και οι μεταλλαγές σε ένα γονίδιο που ελέγχουν την οξυτοκίνη (είναι γνωστή ως «ορμόνη της αγάπης» επειδή είναι υπεύθυνη για το δέσιμό μας με άλλα άτομα), συσχετίσθηκαν με την αγάπη για σοκολάτα, καθώς και με αυξημένο βάρος σώματος.

Τα νέα ευρήματα δεν σημαίνουν πως τα όλες αυτές οι μεταλλάξεις επηρεάζουν με άμεσο τρόπο τις διατροφικές προτιμήσεις, διευκρίνισε η δρ Μπερκιάνο. Μπορεί όμως να το κάνουν με έμμεσο τρόπο.

Η οξυτοκίνη, λ.χ., διεγείρει το σύστημα επιβράβευσης του εγκεφάλου και όταν τα επίπεδά της είναι χαμηλά μπορεί να εντείνει τη λαχτάρα για σοκολάτα, σε μια προσπάθεια να αποκομίσει το ίδιο αίσθημα ευχαρίστησης.

Σε κάθε περίπτωση, ακόμα κι αν οι διατροφικές προτιμήσεις καθορίζονται έως ένα βαθμό από τα γονίδια, ρόλο παίζουν και οι συνήθειες του τρόπου ζωής και με την κατάλληλη υποστήριξη όλοι μπορούν να αποκτήσουν καλύτερες διατροφικές συνήθειες, κατέληξε.

Πηγή : Web Only


Η παχυσαρκία προκαλεί 4 στα 10 κρούσματα καρκίνου

tromekala

Επιστήμονες από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας εξέτασαν πάνω από 1.000 μελέτες και διαπίστωσαν ότι τα περιττά κιλά ευθύνονται για τουλάχιστον 13 μορφές καρκίνου

Ισχυρά στοιχεία που συσχετίζουν τα περιττά κιλά με τουλάχιστον 13 μορφές καρκίνου εντόπισε ομάδα εργασίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) επανεξετάζοντας τα ευρήματα περισσότερων από 1.000 μελετών.

Οπως γράφουν οι επιστήμονες στην «Ιατρική Επιθεώρηση της Νέας Αγγλίας» (NEJM), είναι ήδη τεκμηριωμένο ότι πέντε καρκίνοι είναι πολύ συχνότεροι στους υπέρβαρους και στους παχύσαρκους ανθρώπους. Αυτοί είναι το αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου, ο καρκίνος του παχέος εντέρου, του μαστού μετά την εμμηνόπαυση και οι καρκίνοι της μήτρας και του νεφρού.

Η νέα ανάλυση αποδεικνύει ότι υπάρχουν ακόμα οκτώ καρκίνοι που σχετίζονται έντονα με το περιττό λίπος: ο καρκίνος στην καρδιακή μοίρα του στομάχου (είναι το τμήμα του στομάχου που βρίσκεται πιο κοντά στον οισοφάγο), του ήπατος, της χοληδόχου κύστεως, του παγκρέατος, του θυρεοειδούς, των ωοθηκών, το πολλαπλούν μυέλωμα (είναι καρκίνος του αίματος) και το μηνιγγίωμα (είναι όγκος του εγκεφάλου, ο οποίος στο 85% των περιπτώσεων είναι καλοήθης αλλά στο 15% κακοήθης).

Οπως δήλωσε στην εφημερίδα «Νιου Γιορκ Τάιμς» ο δρ Γκράχαμ Κόλντιτζ, καθηγητής Ιατρικής και Χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον, στο Σεντ Λούις, οι καρκίνοι αυτοί ευθύνονται για το 42% όλων των νέων διαγνώσεων καρκίνου.

«Μόνο το κάπνισμα μπορεί να συγκριθεί με την παχυσαρκία ως περιβαλλοντικός παράγων κινδύνου για καρκίνο» είπε. «Και αυτό είναι πολύ σημαντικό μήνυμα για τους μη καπνιστές. Πλέον η παχυσαρκία βρίσκεται στην κορυφή της λίστας των παραγόντων που πρέπει να μας προβληματίζουν».

Ο δρ Κόλντιτζ που ηγήθηκε της ομάδας εργασίας της Διεθνούς Υπηρεσίας Ερευνας του Καρκίνου (IARC), η οποία υπάγεται στον ΠΟΥ, εξήγησε ότι το περιττό σωματικό βάρος σχετίζεται με σημαντικές μεταβολικές και ορμονικές δυσλειτουργίες καθώς και με τη χρόνια φλεγμονή – παράγοντες που παίζουν ρόλο στην ανάπτυξη του καρκίνου.

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη, υπάρχουν μερικές (λίγες) ενδείξεις ότι τα περιττά κιλά θα μπορούσαν να σχετίζονται και με τρεις ακόμα μορφές καρκίνου: του μαστού στους άνδρες, του προστάτη και το διάχυτο λέμφωμα από μεγάλα Β-κύτταρα (είναι η πιο συχνή μορφή μη Χότζκιν λεμφώματος).

Αντιθέτως, είναι ανεπαρκή τα στοιχεία για να συσχετισθεί η παχυσαρκία με τον καρκίνο του οισοφάγου εκ πλακωδών κυττάρων, του κατώτερου στομάχου (σώμα, πυλωρικό άντρο), του πνεύμονα, της χοληφόρου οδού, του μελανώματος στο δέρμα, των όρχεων, της ουροποιητικής οδού και με τα γλοιώματα του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού.

Με βάση τον ΔΜΣ

Στις μελέτες που εξέτασαν οι ερευνητές, ο κίνδυνος καρκίνου αυξανόταν με τις τιμές Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) πάνω από το φυσιολογικό, δηλαδή πάνω από 25 kg/m2 και σε μερικές μορφές καρκίνου αυξανόταν κατ’ αναλογία με τα περιττά κιλά (όσο περισσότερα τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος).

Μπορεί άραγε το αδυνάτισμα να μειώσει τον κίνδυνο αυτόν; «Αν και έρευνες σε ζώα υποδηλώνουν πως ναι, ανάλογη μελέτη σε ανθρώπους είναι πολύ δύσκολο να γίνει, διότι λίγοι αδυνατίζουν και κατορθώνουν να μην ξαναπαχύνουν ποτέ» απαντά ο δρ Κόλντιτζ. «Ετσι, η προτεραιότητά μας πρέπει να είναι εξαρχής η αποφυγή των περιττών κιλών».

Ο ΔΜΣ υπολογίζεται όταν διαιρεθεί το βάρος (σε κιλά) με το τετράγωνο του ύψους σε μέτρα (kg/m2). Οι τιμές του από 18,5 έως 24,9 σημαίνουν φυσιολογικό βάρος, από 25 έως 29,9 υπέρβαρο άτομο και από 30 και πάνω παχυσαρκία.

Πηγή : ΤΑ ΝΕΑ Ένθετο Υγεία


Πόσο υγιεινά είναι τα ψητά λαχανικά;

trome kala

Τα ψητά λαχανικά είναι πεντανόστιμα, ιδίως όταν έχουν σκουρύνει και έχουν γίνει τραγανά και προσθέτει κανείς μια ιδέα ελαιόλαδο και λίγο αλάτι και μυρωδικά από πάνω. Είναι όμως υγιεινά ή το ψήσιμο σε δυνατή θερμοκρασία καταστρέφει τα θρεπτικά συστατικά τους;

Αν και η έκθεσή τους σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να αλλάξει τη θρεπτική αξία τους μειώνοντας τα επίπεδα μερικών βιταμινών, μπορεί και να παράσχει οφέλη όσον αφορά άλλα συστατικά, απαντούν στην εφημερίδα «Νιου Γιορκ Τάιμς» αμερικανοί διαιτολόγοι. Επιπλέον, ωμά ή ψημένα τα λαχανικά αποτελούν πλούσιες πηγές φυτικών ινών και ιχνοστοιχείων, αλλά φτωχές πηγές θερμίδων.

«Αν το ψήσιμο στη σχάρα ή στα κάρβουνα είναι αυτό που χρειάζεται κάποιος για να φάει λαχανικά, πρέπει να το κάνει» λέει η δρ Αλις Λίχτενσταϊν, διευθύντρια του Εργαστηρίου Καρδιαγγειακής Διατροφής του Πανεπιστημίου Tufts στη Βοστώνη. «Ο μεγαλύτερος αγώνας των διαιτολόγων είναι να πείσουν μικρούς και μεγάλους να τρώνε περισσότερα φρούτα και λαχανικά».

Οπως εξηγεί η δρ Λίχτενσταϊν, το μαγείρεμα των λαχανικών ελαττώνει τα επίπεδα ορισμένων υδατοδιαλυτών βιταμινών όπως η C και ορισμένες βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Ωστόσο, την ίδια στιγμή διευκολύνει την απορρόφηση ορισμένων άλλων συστατικών όπως το λυκοπένιο, το οποίο έχει καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες και υπάρχει σε αφθονία σε λαχανικά όπως η ντομάτα.

Πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει ότι οι μαγειρεμένες ντομάτες παρέχουν υψηλότερα επίπεδα λυκοπενίου στον οργανισμό απ’ ό,τι οι ωμές. Κατά τον ίδιο τρόπο, τα μαγειρεμένα καρότα παρέχουν υψηλότερα επίπεδα καροτενοειδών, μιας ομάδας ισχυρών αντιοξειδωτικών ουσιών.

Το ιδανικό, πάντως, είναι να μην τρώτε λαχανικά μαγειρεμένα με έναν τρόπο, ούτε ένα είδος λαχανικών. Οι ειδικοί συνιστούν άλλοτε να τα τρώτε βραστά και άλλοτε ψητά ή ωμά, ούτως ώστε να αποκομίζετε τα μέγιστα από τα θρεπτικά συστατικά τους, καθώς και να προσπαθείτε να καταναλώνετε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ποικιλία λαχανικών διότι το καθένα διαθέτει τα δικά του θρεπτικά συστατικά.

«Το βράσιμο στον ατμό είναι ένας πολύ καλός τρόπος μαγειρέματος, διότι χρησιμοποιεί έμμεση, υγρή θερμότητα για να μαγειρέψει τα λαχανικά σε σύντομο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν ιδιαίτερες μειώσεις στα θρεπτικά συστατικά τους» λέει η δρ Λίμπι Μιλς, εκπρόσωπος της Ακαδημίας Διατροφής και Διαιτητικής των ΗΠΑ.

tromekala

Προσοχή στα πρόσθετα

Αυτό που πρέπει να προσέχετε είναι τα πρόσθετα συστατικά της συνταγής σας, ιδίως το ελαιόλαδο και το αλάτι, προσθέτει. Ναι μεν λίγο ελαιόλαδο είναι πολύ θρεπτικό και απαραίτητο, αλλά σε λογική ποσότητα διότι παρέχει πολλές θερμίδες. Επιπλέον, άλλο είναι να βάλετε λίγο λάδι προς το τέλος του ψησίματος (ή του βρασίματος) των λαχανικών, άλλο (καλύτερο ακόμα) να το προσθέτετε ωμό στο πιάτο σας και άλλο να το κάψετε σε σημείο να βγάζει καπνούς.

«Η υπερθέρμανση του ελαιολάδου το διασπά, αλλοιώνει τη γεύση του και απελευθερώνει επιβλαβείς ελεύθερες ρίζες οξυγόνου» λέει η διαιτολόγος δρ Λέσλι Μπεκ. «Και αν χρησιμοποιείτε έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, το οποίο διαθέτει φυτοχημικές ουσίες με αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, τις καταστρέφετε με την υπερβολική θερμότητα».

Αν θέλετε να προστατεύσετε την ποιότητα των λαχανικών και του ελαιολάδου που θα χρησιμοποιήσετε, μια καλή ιδέα είναι να τα μισοβράσετε πριν τα βάλετε στη σχάρα, συνιστά.

Οσον αφορά το αλάτι, το πόσο και αν μπορείτε να βάλετε εξαρτάται από συνοδά προβλήματα υγείας που ενδεχομένως έχετε. Σε γενικές γραμμές, προσπαθήστε να νοστιμίζετε τα λαχανικά σας περισσότερο με μπαχαρικά και λιγότερο με αλάτι, λένε οι ειδικοί.

Πηγή : ΤΑ ΝΕΑ Ένθετο Υγεία


Η μεσογειακή διατροφή «η καλύτερη δίαιτα για αδυνάτισμα»

trome kala

Η μεσογειακή διατροφή είναι καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης της παχυσαρκίας απ’ ό,τι η μέτρηση των θερμίδων, αναφέρουν κορυφαίοι βρετανοί ειδικοί.

Σε άρθρο τους που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Postgraduate Medical Journal», γράφουν ότι η διατροφή αυτή μπορεί να είναι καλύτερη και από τις δίαιτες λίγων λιπαρών για την διατήρηση του νέου βάρους.

Σημαντικό πλεονέκτημά της, εξάλλου, είναι ότι γρήγορα μειώνει τον κίνδυνο για εκδήλωση εμφράγματος και εγκεφαλικού.

Σύμφωνα με το άρθρο, αν και είναι προφανές πως η μείωση της πρόσληψης τροφής αποτελεί την ενδεδειγμένη λύση για έλεγχο του σωματικού βάρους, οι δίαιτες-αστραπή δεν είναι λύση.

Και αυτό, διότι αφενός μόνες τους δεν αρκούν για μόνιμο αδυνάτισμα, αφετέρου δεν ελαττώνουν μακροπρόθεσμα τους κινδύνους για την υγεία.

Το άρθρο συνυπογράφουν ο δρ Τέρενς Στήβενσον, καθηγητής Υγείας του Παιδιού στο UniversityCollegeτου Λονδίνου (UCL) και επικεφαλής της βρετανικής Ακαδημίας Βασιλικών Ιατρικών Κολεγίων (είναι η ένωση 20 εκ των σημαντικοτέρων ιατρικών εταιρειών της Βρετανίας), ο δρ Μαχίμπεν Μαρουθάπου, ανώτερος αξιωματούχος του βρετανικού Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) και ο καρδιολόγος δρ Ασίμ Μαλχότρα.

Οι δύο ειδικοί ασκούν κριτική στην βιομηχανία του αδυνατίσματος, λέγοντας ότι εστιάζεται στον περιορισμό των θερμίδων «αντί για την καλή διατροφή». Και προσθέτουν, ότι η μεσογειακή διατροφή είναι η μοναδική που πλείστες όσες φορές έχει αποδειχθεί ότι προασπίζει την υγεία και μπορεί να θέσει υπό έλεγχο το σωματικό βάρος.

Ο δρ Μαλχότρα δήλωσε πως τα επιστημονικά στοιχεία υπέρ της «είναι συντριπτικά». Και πρόσθεσε πως «είναι πολύ πιο υπεύθυνο να ενθαρρύνεται ένας άνθρωπος να τρέφεται υγιεινά».

Όπως εξήγησε, είναι καλά τεκμηριωμένο πως, πέρα από τα οφέλη της στο σωματικό βάρος, η υιοθέτηση της μεσογειακής διατροφής οδηγεί μέσα σε μήνες σε μείωση του κινδύνου εκδηλώσεως καρδιαγγειακών προβλημάτων, ενώ η υιοθέτησή της έπειτα από ένα έμφραγμα είναι τρεις φορές αποτελεσματικότερη στην μείωση των θανάτων από καρδιά απ’ ό,τι οι στατίνες, τα φάρμακα της χοληστερόλης.

Η παραδοσιακή ελληνική διατροφή, με τα άφθονα λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής αλέσεως, φρούτα, ψάρια, λίγα γαλακτοκομικά και ζωικά προϊόντα, και το λογικό ελαιόλαδο και κρασί,θεωρείται το καλύτερο υπόδειγμα μεσογειακής διατροφής.

Πηγή : Web Only


Πότε γίνεται εμμονή η υγιεινή διατροφή

trome kala

Η κυρία που κάθισε με χάρη στην καρέκλα του διαιτολόγου ήταν κομψή, αδύνατη, περιποιημένη, ακαθόριστης ηλικίας (γύρω στα 60 μάλλον) και  πολύ αποφασισμένη. «Θέλω να χάσω 2 κιλά», δήλωσε. «Αλλά να ξέρετε ότι προσέχω πάρα πολύ τη διατροφή μου και δεν τρώω ό,τι να ‘ναι».

Πριν περάσει η μία ώρα που διήρκησε αυτό το πρώτο ραντεβού, ο διαιτολόγος είχε μάθει όλα τα τρόφιμα που είχε αποκλείσει η συγκεκριμένη γυναίκα από τη διατροφή της την τελευταία 15ετία: τα επεξεργασμένα προϊόντα κρέατος και ζυμαρικά, τα αλεύρια σιταριού, κριθαριού και σίκαλης και τα προϊόντα  τους, το λευκό και το καφέ ρύζι, τα αναψυκτικά, τα συμβατικά φρούτα, λαχανικά και γαλακτοκομικά, οτιδήποτε έχει προσθήκη ζάχαρης, αλατιού ή συντηρητικών και οτιδήποτε περιέχει χρωστικές, ενισχυτικά γεύσης ή τεχνητά γλυκαντικά.

Είχε επίσης κόψει κάθε είδους κονσέρβα, γλύκισμα, έτοιμο φαγητό και ρόφημα του εμπορίου, όλα τα κατεψυγμένα, οτιδήποτε περιέχει υδρογονωμένα και πολλά κορεσμένα λιπαρά, οτιδήποτε μαγειρεύεται στον φούρνο μικροκυμάτων ή στα κάρβουνα ή εκτίθεται σε υψηλές θερμοκρασίες κατά το μαγείρεμα – και «εννοείται κάθε είδους μεταλλαγμένο τρόφιμο ή γεμάτο ορμόνες πουλερικό».

Επίσης έπρεπε να της δίνει διαιτολόγια που απαραιτήτως θα περιείχαν βιολογικά ζυμαρικά ολικής αλέσεως και μαύρο ρύζι, βιολογικά φρούτα και λαχανικά στα οποία θα συμπεριλαμβάνονταν ακάι μπέρι και γκότζι μπέρι, βιολογικά όσπρια, προϊόντα από αλεύρι ζέας ολικής αλέσεως και βιολογικό αλεύρι βρώμης ολικής αλέσεως, κινόα, φαγόπυρο, βιολογικά γαλακτοκομικά, παραδοσιακό γιαούρτι με πέτσα, ανάλατους και αφούρνιστους ξηρούς καρπούς, για γλυκό μόνο βιολογικό μέλι και πολύ αγνό γλυκό του κουταλιού, καθώς και ψάρια – όχι κατεψυγμένα του Ατλαντικού, βεβαίως, αλλά ντόπια και φρέσκα.

Το πως θα τα συνδύαζε όλ’ αυτά για να την βοηθήσει να χάσει τα 2 κιλά που ήθελε – «προσέξτε», του είπε, «δύο κιλά θέλω να χάσω, όχι τρία – και με αργό ρυθμό» – ήταν δική του δουλειά!

Από τη χορτοφαγία στο κινόα

Περιστατικά σαν κι αυτό δεν σπανίζουν στις μέρες μας. Η μία μελέτη μετά την άλλη αποκαλύπτουν πως, παρότι η παχυσαρκία «θερίζει» τους λαούς της Δύσης, ολοένα περισσότεροι ενήλικες αλλάζουν άρδην διατροφικές συνήθειες για να προασπίσουν την υγεία τους.

Διαιτολόγια όπως αυτά της χορτοφαγίας, της φρουτοφαγίας, της «τοπικοφαγίας» (στα αγγλικά λέγεται locavorism και είναι η κατανάλωση μόνο τοπικών ή «ντόπιων» προϊόντων) αλλά και της διατροφής χωρίς γλουτένη έχουν γίνει πια μόδα ακόμα και στη χώρα μας, ιδίως στους κοινωνικούς κύκλους στους οποίους η οικονομική κρίση δεν έχει αφήσει έντονα τα σημάδια της.

Οι άνθρωποι αυτοί «κόβουν» κατ’ αρχήν τα συμβατικά τρόφιμα και αρχίζουν να αγοράσουν μόνο βιολογικά. Πολλοί από αυτούς «εξοστρακίζουν» από τη διατροφή τους τα ζωικής προελεύσεως τρόφιμα (όπως τα κρέατα) διότι περιέχουν πολλά κορεσμένα λιπαρά, καθώς και τα περισσότερα δημητριακά και τα τρόφιμα που τα περιέχουν, με εξαίρεση την μη επεξεργασμένη, βιολογικής καλλιέργειας βρώμη, την ζέα, το φαγόπυρο και το κινόα.

Άλλοι πάλι κόβουν και την βρώμη, αφού στρέφονται σε μία διατροφή χωρίς γλουτένη – την πρωτεΐνη του σιταριού, του κριθαριού, της σίκαλης και σε μικρότερο ποσοστό της βρώμης (την περιέχει σε χαμηλά επίπεδα), που φυσιολογικά πρέπει να αποφεύγεται απ’ όσους πάσχουν από τη νόσο κοιλιοκάκη (ή δυσανεξία στη γλουτένη) διότι τους προκαλεί σοβαρά συμπτώματα.

Στην αναζήτηση της καλύτερης υγείας απορριπτέα είναι επίσης τα λίπη, εκτός από το ελαιόλαδο και τα λιπαρά που εκ φύσεως υπάρχουν στο αβοκάντο, τους ξηρούς καρπούς και τους σπόρους. Καμία θέση δεν έχουν επίσης τα «μεταλλαγμένα», τα χημικά και οτιδήποτε έχει υποστεί επεξεργασία, προσθήκη οποιασδήποτε χημικής ουσίας ή έχει εκτεθεί στο οποιοδήποτε χημικό (π.χ. φυτοφάρμακα).

Κίνδυνος ορθορεξίας

Αν και με μια πρώτη ματιά αυτές οι αλλαγές μοιάζουν εξαιρετικά καλές – ει μη τι άλλο, η κακή διατροφή σχετίζεται με πολλά δεινά, από την παχυσαρκία και την καρδιοπάθεια έως τον καρκίνο – υπάρχει μία σκοτεινή πλευρά: η μετατροπή της υγιεινής διατροφής σε μία διαταραχή που λέγεται ορθορεξία και αποτελεί αντικείμενο επισταμένων μελετών την τελευταία 15ετία.

Η ορθορεξία δεν είναι μία επίσημη διαταραχή. Οι διεθνείς οργανισμοί ψυχιατρικής δεν την αναγνωρίζουν και δεν έχει συμπεριληφθεί στην «βίβλο» της Ψυχιατρικής -το περίφημο εγχειρίδιο DSM το οποίο εκδίδει από το 1952 η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία.

Ωστόσο οι ειδικοί στη διατροφή λένε πως είναι εντελώς υπαρκτή, πως περικλείει χαρακτηριστικά άλλων διαταραχών (όπως η νευρογενής ανορεξία και η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή) και ότι μπορεί να αποτελέσει σοβαρό πρόβλημα, διότι όχι μόνο ενέχει κίνδυνο υποσιτισμού, αλλά μπορεί να ανοίξει τον δρόμο στην νευρογενή ανορεξία ή σε μια γενικευμένη αγχώδη διαταραχή.

Τα ύποπτα «σημάδια»

Ο όρος «ορθορεξία» (orthorexia) επινοήθηκε το 1997 από τον δρα Στήβεν Μπράτμαν, έναν ολιστικό παθολόγο στο Κολοράντο, ο οποίος την περιέγραψε ως «εμμονή με την κατανάλωση των σωστών τροφίμων». Το 2001, ο δρ Μπράτμαν περιέγραψε αναλυτικά την ορθορεξία στο βιβλίο του «Health Food Junkies» (κατά λέξη σημαίνει «Τα πρεζόνια της υγιεινής διατροφής») και έκτοτε έχουν διεξαχθεί σε Ευρώπη και ΗΠΑ πολλές μελέτες γι’ αυτήν. Παρ’ όλα αυτά, η ορθορεξία παραμένει ακόμα αμφισβητούμενη.

«Να ξεκαθαρίσουμε κάτι: το γεγονός ότι κάποιος προσηλώνεται στην υγιεινή διατροφή για να προασπίσει την υγεία του δεν σημαίνει ότι έχει πρόβλημα ψυχικής υγείας», λέει ο διατροφολόγος Ευάγγελος Ζουμπανέας, ειδικός σε θέματα διαταραχών πρόσληψης τροφής.

«Ευχής έργον θα ήταν να έτρωγαν όλοι υγιεινά και να εντάσσουν στο διαιτολόγιό τους τρόφιμα με ευεργετικές ιδιότητες – κι εγώ το κάνω. Όποιος προσέχει στην καθημερινότητά του τι τρώει και επιλέγει υγιεινές τροφές, αλλά άνετα κάνει παρεκκλίσεις στις κοινωνικές εκδηλώσεις ή σε ειδικές περιστάσεις, δεν έχει πρόβλημα. Οι συμπεριφορές που φτάνουν σε σημείο υστερίας είναι αυτές που υποκρύπτουν ψυχολογικό πρόβλημα».

Μαζί του συμφωνεί ο κλινικός διαιτολόγος-βιολόγος Χάρης Δημοσθενόπουλος, προϊστάμενος στο Τμήμα Διατροφής του «Λαϊκού» Νοσοκομείου της Αθήνας. «Πρόβλημα υπάρχει μόνο όταν η υγιεινή διατροφή αποκτά κεντρικό ρόλο στη ζωή και της αφιερώνει κάποιος πολύ χρόνο και προσοχή, όταν η παρέκκλιση από το υγιεινό διαιτολόγιο είναι αδιανόητη ή/και αιτία τύψεων και “αυτοτιμωρίας” (λ.χ. με μια πολύ αυστηρή δίαιτα τις επόμενες μέρες) και όταν οργανώνει το άτομο την καθημερινότητά του γύρω από τη διατροφή του, απομακρύνοντας σταδιακά τους ανθρώπους γύρω του», λέει.

trome kala

Κίνδυνος ανορεξίας

Οι πάσχοντες από ορθορεξία «τρώνε ολοένα πιο υγιεινά, πιο βιολογικά, πιο στερητικά, αφαιρώντας ολοένα περισσότερο την απόλαυση από το φαγητό τους, διότι η διατροφή έχει ως μοναδικό σκοπό την διαφύλαξη της υγείας», συνεχίζει ο κ. Δημοσθενόπουλος.

«Όμως σούπερ τρόφιμα δεν υπάρχουν. Σαφώς υπάρχουν ευεργετικά τρόφιμα, όπως υπάρχουν και επιβλαβή, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως όποιος τρώει μόνο ευεργετικά τρόφιμα εξασφαλίζει την υγεία μέχρι τα βαθιά του γηρατειά. Η ορθορεξία είναι αυτοτιμωρία, διότι στερεί την κοινωνικότητα και την απόλαυση του φαγητού που αποτελεί βασικό στοιχείο της διατροφής, ενώ ο πάσχων μένει μόνο στο “να μην παχύνω και να μην αρρωστήσω”».

Η κύρια ανησυχία των ειδικών όσον αφορά την ορθορεξία είναι ότι μπορεί να οδηγήσει σε κάποια από τις σοβαρές διαταραχές πρόσληψης τροφής, όπως η νευρογενής ανορεξία. Στην πραγματικότητα, «η έντονα στερητική φύση της ορθορεξίας εύκολα μπορεί να εξελιχθεί σε ανορεξία», σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής (NCED) της Βρετανίας.

«Η αλήθεια είναι ότι η νευρογενής ανορεξία εμπεριέχει στοιχεία ορθορεξίας, αφού το πρώτο βήμα της είναι επιλογή υγιεινών, λάιτ τροφίμων», λέει ο κ. Ζουμπανέας.

«Η αιφνίδια απόφαση μίας έφηβης συνήθως 13 έως 17 ετών και σπανιότερα ενός εφήβου να αρχίσει να ασχολείται υπερβολικά πολύ με την υγιεινή διατροφή, να ενημερώνεται διαρκώς γι’ αυτήν ή/και μια μέρα να δηλώνει “είμαι χορτοφάγος και δεν ξανατρώω τίποτα ζωικό”, πρέπει να αποτελεί καμπανάκι κινδύνου για την οικογένεια. Δηλώσεις του τύπου “δεν θα τρώω κρέας, αλλά θα τρώω ψάρι, θαλασσινά και πουλερικά” είναι ήπιες, αλλά το “κόβω όλα τα ζωικά” είναι ανησυχητικό όταν μιλάμε για εφήβους».

Την άποψη αυτή ενστερνίζεται ο δρ Μπράτμαν, ο οποίος στο βιβλίο του «Health Food Junkies» γράφει πως η ορθορεξία συχνά υποκρύπτει την νευρογενή ανορεξία, αν και στην ορθορεξία το (φαινομενικό) ζητούμενο δεν είναι η απώλεια βάρους αλλά η διαφύλαξη της υγείας και το (φαινομενικό) όπλο δεν είναι η ποσότητα της τροφής, αλλά η ποιότητά της.

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα με την ορθορεξία είναι ότι οι πάσχοντες δεν πιστεύουν ότι χρειάζονται βοήθεια, διότι αφενός είναι περήφανοι για τις διατροφικές επιλογές τους, αφετέρου δεν πιστεύουν ότι πρέπει να μάθουν να τρώνε «φυσιολογικά» αφού θεωρούν επιβλαβές το «φυσιολογικό» φαγητό.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, «η ορθορεξία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με έναν διαιτολόγο, διότι οι ασθενείς είναι δογματικοί στις απόψεις τους περί διατροφής», λέει ο κ. Δημοσθενόπουλος. «Αν, συνεπώς, παραδεχτεί κάποιος ότι έχει πρόβλημα, τότε είναι απαραίτητη η ψυχολογική στήριξη».

Τεστ: Μήπως έχετε ορθορεξία;

Ο «πατέρας» της ορθορεξίας δρ Στήβεν Μπράτμαν χρησιμοποιούσε 11 απλές ερωτήσεις για να διαγνώσει την ορθορεξία.

1.Περνάτε περισσότερες από τρεις ώρες την ημέρα σκεπτόμενοι τη διατροφή σας;

2.Προγραμματίζετε ήδη τι θα φάτε αύριο*;

  1. Σας ενδιαφέρει περισσότερο η θρεπτική αξία του φαγητού σας απ’ ό,τι η απόλαυση που θα αποκομίσετε από την κατανάλωσή του;
  2. Μειώθηκε η ποιότητα της ζωής σας, καθώς αυξήθηκε η ποιότητα της διατροφής σας;
  3. Γίνεστε ολοένα πιο αυστηροί με τον εαυτό σας;
  4. Νιώθετε να βελτιώνεται η αυτοπεποίθησή σας όταν τρώτε υγιεινά και κοιτάτε περιφρονητικά όσους δεν τρώνε;
  5. Αποφεύγετε να καταναλώνετε τρόφιμα που σας αρέσουν, γιατί πρέπει να τρώτε μόνο τις «σωστές» τροφές**;
  6. Σας εμποδίζει η διατροφή σας να τρώτε εκτός σπιτιού;
  7. Έχετε αρχίσει να απομονώνεστε κοινωνικά (λ.χ. απομακρύνονται οι φίλοι σας);
  8. Αισθάνεστε ενοχές ή μισείτε τον εαυτό σας, όταν παρεκκλίνετε από το διατροφικό σας πρόγραμμα;
  9. Όταν τρώτε «καλά» τρόφιμα, αισθάνεστε ήσυχοι ότι έχετε τον έλεγχο;

* Όχι επειδή δουλεύετε και σας πιέζει ο χρόνος, αλλά επειδή «πρέπει» καταναγκαστικά να το κάνετε

** «Πρέπει» καταναγκαστικά να τρώτε σωστές τροφές και όχι επειδή υπάρχει λόγος (λ.χ. ένα πρόβλημα υγείας όπως ο διαβήτης ή επειδή κάνετε δίαιτα για να χάσετε 10 κιλά)

Η βαθμολογία σας

Δώστε 1 βαθμό για κάθε «Ναι» που απαντήσατε. Εάν στην 1η ερώτηση η απάντηση είναι «Ναι» αλλά αφιερώνετε στη διατροφή σας τέσσερις ή περισσότερες ώρες, πρέπει να δώσετε 2 βαθμούς. Στη συνέχεια, αθροίστε τους βαθμούς σας σε όλες τις ερωτήσεις.

2-3 βαθμοί: Μπορεί να έχετε ήπια ορθορεξία. Προσέξτε τι κάνετε.

4-9 βαθμοί: Μπορεί να έχετε μέτρια ορθορεξία. Πρέπει να χαλαρώσετε λίγο τις διατροφικές απόψεις σας

10-12 βαθμοί: Έχετε εμμονή με την υγιεινή διατροφή. Καλό είναι να ζητήσετε την βοήθεια ενός ειδικού στην ψυχική υγεία.

Πηγή : ΤΑ ΝΕΑ Ειδική έκδοση ΥΓΕΙΑ


Το σπανάκι «κόβει» την όρεξη για γλυκά και λίπη

tromekala

Το σπανάκι μπορεί να είναι το νέο βοήθημα στο αδυνάτισμα, καθώς σύμφωνα με μία νέα μελέτη μπορεί να μειώσει κατά σχεδόν 95% τη λαχτάρα για γλυκά και να αυξήσει την απώλεια βάρους κατά 43%.

Τα οφέλη αυτά αποδίδονται στα θυλακοειδή – ένας είδος μεμβρανωδών σχηματισμών που βρίσκονται μέσα στους χλωροπλάστες των φυτών και φέρουν τις πρωτεΐνες που συμμετέχουν στη φωτοσύνθεση.

Η νέα μελέτη, που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Appetite», διεξήχθη σε 38 υπέρβαρες γυναίκες, από τις οποίες οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Lund, στη Σουηδία, ζήτησαν να πίνουν κάθε πρωί ένα πράσινο ρόφημα.

Στις μισές από αυτές το ρόφημα περιείχε εκχύλισμα θυλακοειδών από σπανάκι και στις άλλες μισές μία ανενεργό ουσία.

Οι εθελόντριες δεν ήταν ενημερωμένες γι’ αυτή τη διαφορά, ενώ η μοναδική σύσταση που τους έκαναν οι ερευνητές ήταν να κάνουν μία ισορροπημένη διατροφή, που περιείχε τρία γεύματα την ημέρα.

Τρεις μήνες αργότερα, οι γυναίκες που έπιναν το ανενεργό ρόφημα είχαν χάσει κατά μέσον όρο 3,5 κιλά, ενώ όσες έπιναν το ρόφημα με τα θυλακοειδή είχαν χάσει 5 κιλά.

Επιπλέον, η ομάδα των θυλακοειδών δήλωσε πως εύκολα προσαρμόστηκε στην κατανάλωση φαγητού μόνο τρεις φορές την ημέρα, διότι είχε εκμηδενιστεί σχεδόν η λαχτάρα τους για ανθυγιεινά τρόφιμα, όπως τα γλυκά και τα εδέσματα των fast food.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την δρα Σάρλοτ Έρλανσον-Άλμπερτσον, καθηγήτρια Ιατρικής & Φυσιολογικής Χημείας στο Lund, εκτιμούν ότι τα θυλακοειδή επιβράδυναν σταδιακά την διαδικασία της πέψης, ενισχύοντας την παραγωγή στα έντερα των ορμονών του κορεσμού της πείνας.

«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι η κατανάλωση ενός ροφήματος με θυλακοειδή πριν από το πρωινό γεύμα, μειώνει τη λαχτάρα για τσιμπολόγημα και παρέχει εντονότερο αίσθημα κορεσμού της πείνας καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας», δήλωσε η δρ Έρλανσον-Άλμπερτσον.

Με άλλα λόγια, «το σπανάκι συμβάλλει στην καλύτερη ρύθμιση της όρεξης και προάγει την υιοθέτηση πιο υγιεινών διατροφικών συνηθειών, αυξάνοντας έτσι σημαντικά την απώλεια βάρους».

Πηγή : Web Only


Video:20′ άσκηση στο σπίτι αυξανόμενης έντασης